Француз тілінің фонетикалық құрылысы

Дауысты дыбыстар: француз тілінің фонетикалық жүйесінде 15 дауысты дыбыс бар. Олар тіл, ерін және таңдайдың қатысуы бойынша топтастырылады. Тілдің орналасуына байланысты дауысты дыбыстар: тілдің ұшы төменгі тістерге тіреліп, алдыңғы қатарлы дауысты дыбыстарға және тіл жақтың артқы жағына тартылып, артқы қатардағы дауысты дыбыстарға бөлінеді. Тіл таңдайға көтеріліп, жақтың кең ашылуы арқылы жасалған дауысты дыбыстарды ашық дауысты дыбыс деп атаймыз, ал жақтың тар ашылуы арқылы жасалған дыбыстарды жабық дауысты дыбыс деп атаймыз. Француз тіліндегі дыбыстардың артикуляциясында еріннің қатысуына байланысты дауысты дыбыстар екіге бөлінеді. Еріндік (лабиализді) және езулік (лабиализді емес) болып бөлінеді. Еріннің дөңгеленіп алға қарай созылуы арқылы жасалған дауысты дыбыстарды еріндік дауысты дыбыстар дейміз. Ал, еріннің дөңгеленуінсіз езудің кейін тартылуы арқылы жасалса, езулік дауысты дыбыстар дейміз. Француз тілінде 8 еріндік дауысты дыбыс бар: Таңдайдың орналасуына байланысты дауысты дыбыстарды айтқан кезде таңдайдың көтеріліп тұруын таза дауысты дыбыстар деп, таңдай түсіріліп айтылса, «мұрынды» дауысты дыбыстар деп екіге бөлінеді. Француз тілінде 4 «мұрынды» дауысты дыбыс бар, ал қалған дыбыстар таза дауысты дыбыстарға жатады.

Дауыссыз дыбыстар: француз тілінің фонетикалық жүйесінде 20 дауыссыз дыбыс бар. Олардың бірқатар артикуляциялық ерекшеліктері болады. 1. Француз тілінде палатализация жоқ, яғни дауыссыз дыбыстар жұмсармайды. Мысалы, tir, téléphone, directeur сөздерінде қатаң t, l, d, r дауыссыз дыбыстары айтылады. 2. Француз тілінде соңғы ұяң дауыссыз дыбыстар жұмсарып айтылады. Салыстырайық: la plage — пляж пляш la parade — парад парат 3. Орыс тілімен салыстырғанда, француз тілінде соңғы дауыссыз дыбыстарды айтқан кезде артикуляцияға қатысатын сөйлеу мүшелерінің ажыруы нәтижесінде соңғы дауыссыз дыбыстар анық айтылады. Салыстырайық: телефон –le téléphone.

Жартылай дауысты дыбыстар: жартылай дауысты дыбыстар және жартылай дауыссыз дыбыстар дыбыстың ерекше тобын құрастырады. Бұл дыбыстар үн мен салдырдан тұрады және буын құрай алмайды. Сөйлеу ағымы Сөздегі екпін. Француз тілінде екпін тұрақты. Ерекшеленген екпін соңғы буынға түседі. Сөйлеу ағымындағы дыбыстарды байланыстыру. Француз тілінде сөйлеу ағымында сөздер арасындағы шекараны байқау қиын, бұл француз тіліне тән сөйлеу ағымындағы тіркелу (enchainement)., дауысты дыбыстардың байланысуы (liaison vocalique) және дыбыс байланысы (liaison) құбылысымен түсіндіріледі. Тіркелу. Сөздің соңғы айтылатын дауыссыз дыбысы келесі дауысты дыбысты сөзбен қосылып бірге айтылады. Elle aime. Дауысты дыбыстардың байланысуы. Бастапқы сөз дауысты дыбыспен аяқталса, ал келесі сөз дауысты дыбыстан басталса, дауыстыдан дауыстыға көшуде дауыс желбезегінің дірілі байқалады. Gérard va au bureau. Байланысу. Егер бір сөз айтылмайтын дауыссыз дыбыстарға аяқталса, ал екінші сөз дауысты дыбыстан немесе үнсіз Һ-дан басталса, онда бірінші сөздің айтылмайтын соңғы дауыссыз дыбысы екінші сөздін бірінші дауысты дыбысымен қосылып, бір буынды жасайды.

Les élèves Mes deux amis Vous etes

Фонетикалық жаттығулар

ou – sous, nous, pour, un jour, une tour, une soucoupe.

oi – voici, trois, noir, un toit, froid, une armoire.

ou , oi – une tour, sous, une armoire, une noix, une poule, un jour, froid, je vois, un loup, pourquoi, trois, une voix, la soupe, le cou, un toit, une poupée, une cour, le soir, toujours, partout, une poire, un clou.

ai – le maitre, français, une chaise, un portrait, mai.

au, eau – un drapeau, aussi, jaune, un chapeau.

ai, au, eau – un bateau, l’eau, jaune, un manteau, Claudine, un portrait, une chaise, sauter, aujourd’hui, mais, gai, un ruisseau, chaud,  la laine, une poire, un oiseau, le lait, un gateau, je vais, gauche, beau, l’aube, une faute, un plaisir, je sais.

eu – deux, une fleur, bleu, je veux, je peux.

eu, au, eau – l’eau, le beurre, bleu, un couteau, beaucoup, pleurer, beau, jeudi, leur, un cadeau, la peur, neuf, un morceau, seul, jaune.

c – une cour, une classe, une culotte, une école.

c – une place, c’est, cette, un cinéma, merci.

ç – un garçon, une leçon, français

c, ç – une carte, un clou, une cravate, voici, Cécile, un costume, une cour, un morceau, le sucre, la façade, un cadeau, un canon, Lucie, une leçon, un crocodile, facile, difficile, français, la Crimée, le Caucase, un glaçon, mercredi.

g – un garçon, une gomme, grand, un gamin.

g – rouge, une page, un gilet, manger, la neige.

g – une règle, une gomme, une page, une cage, une plage, un tigre, le fromage, un ouvrage, gris, grand, Auguste,un agronome, gai, un manège, une tige, la neige.

qu – qui, que, la musique, pourquoi, un paquet, quand, un bouquet, quel, quatre, quitter, quarante, l’Afrique, quatorze, une fabrique, un disque, comique, quoi, une queue.

h – l’hiver, aujourd’hui, un héros, une histoire, un cahier, la hache, un habit, habiter, huit, une heure, un bonhomme, l’herbe, haut, une horloge, humide.

s – un sapin, sous, un costume, une histoire, Auguste, sept, une classe, aussi, une veste.

s – rosé, un vase, une chaise, la musique, un oiseau.

s – le soir, un bassin, le sucre, le Caucase, un visage, rester, la poste, Basile, une veste, un sapin, une chaise, un vase, une histoire, assez, poser, la musique, une tasse, une pose.

an – maman, un banc, blanc, chanter, un gant, une tante, dans, quand, sans.

am – une chambre, une lampe, un champ, un tambour, une jambe, un camp.

en – trente, un encrier, encore, vendredi, le vent, le centre, cent, un enfant, prendre.

em – ensemble, septembre, le temps, novembre, trembler, la tempete.

on – un garçon, mon, bonjour, rond, une chanson, pardon, le plafond, un bonbon.

in – un gamin, un lapin, un jardin, la fin, un marin, un bassin, intéressant.

in – le pain, une main, un bain, maintenant, sain.

ien – un chien, bien, rien, tiens, viens, ancien.

un – brun, aucun, un, chacun, lundi.

an, am, en, em, on, in, ain, ien, un —  un enfant, maintenant, le jambon, ensemble, un tambour, tiens, brun, le centre, l’incendie, chacun, vendredi, un gant, une dent,un bassin, bien, le temps, quand, un marin, un vetement, un bain, un dindon, une tante, commun, novembre, ancien, pardon, un camp, le pain, un sapin, un encrier, combien, une chanson, entrer, la fin, demain, une lampe.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *